İnsan evladı tarih boyunca , her şeyi bilen, her şeyi çözecek, “kurtarıcı” liderlere inanmak istedi. Bu Antik Roma’da da 20. yüzyılda da böyleydi, bugün de öyle.
Coğrafya değişiyor, dönem değişiyor, isimler değişiyor. Bu ihtiyaç neden sabit kalıyor?
Belirsizlik Yorucudur
Kurtarıcı ihtiyacı bir zayıflık değil, belirsizlikle boğulan bir beynin nefes alma çabasıdır, çünkü belirsizlik yorucudur.
Çünkü beyin net cevaplar arar. Karmaşıklık ve belirsizlik onu tüketir.
Bu belirsizlik boşluğuna ‘her şeyi bilen, net cevaplar veren’ bir figür girdiğinde beyin rahatlar ve karmaşa azalır.
Evrimsel Bir Refleks
Atalarımız için güçlü, kararlı bir lidere bağlı olmak gerçek bir avantajdı. Güçlü lidere bağlanmak hayatta kalmayı kolaylaştırırdı.
Ve bu evrimsel miras hala bizimle. Beyin karizmatik, güvenli, net konuşan birine otomatik olarak güveniyor.
Kült Ne Zaman Başlar?
Kült çoğunlukla fark edilmeden olur. Çünkü beyin bağlandığı figürü koruma içgüdüsüyle davranır. Hayran olmak, liderin iyi yönlerini görmek, ondan ilham almak değerli ve sağlıklıyken, liderin hatalarını görmemek, eleştiriyi ihanet saymak kültün başladığının göstergeleridir.
Kurtarıcı beklemek, kendi gücünüzü devretmek olabilir mi?
Lider kültünün en büyük bedeli, birinin her şeyi çözeceğine inanarak, kendi eylem alanımızı küçültmemiz ve “O halleder” düşüncesi ile pasifliği beslememiz.
Unutulmamalıdır ki liderler sembol olabilir ancak çözüm her zaman tek bir insanda değil kolektif bilinçte de gerçekleşebilir.